http://dumanowski.natemat.pl/ natemat.pl http://dumanowski.natemat.pl/234377,wielkanocny-koszyczek-sprzed-400-lathttp://dumanowski.natemat.pl/234377,wielkanocny-koszyczek-sprzed-400-latSat, 31 Mar 2018 08:32:29 +0200Jarosław DumanowskiPo długim i surowym poście nadchodzi czas świętowania. My o poście już nie pamiętamy, ale świętować lubimy.

Czytaj więcej w naTemat.pl]]>Jarosław Dumanowski http://dumanowski.natemat.pl/234173,postne-iluzjehttp://dumanowski.natemat.pl/234173,postne-iluzjeThu, 29 Mar 2018 09:40:23 +0200Jarosław DumanowskiDługi i surowy post, który dzisiaj jest już tylko odległym wspomnieniem, zachęcał naszych przodków do zadziwiających kulinarnych eksperymentów. Z zapałem sięgano np. po cukier (Ojcowie Kościoła go nie znali, więc go nie zabronili), używano egzotycznego, drogiego ryżu, rodzynek, migdałów… A cielęcinę, wołowinę i drób przygotowywano z ryb.

Czytaj więcej w naTemat.pl]]>Jarosław Dumanowski http://dumanowski.natemat.pl/233577,czy-to-juz-przednowekhttp://dumanowski.natemat.pl/233577,czy-to-juz-przednowekThu, 22 Mar 2018 21:15:19 +0100Jarosław DumanowskiPrzednówek to pojęcie zapomniane, chyba że ktoś jednak pamięta ciężką dolę chłopa ze staromodnych lektur szkolnych. Dzisiaj przednówku w sensie głodu pod koniec zimy i na wiosnę, przed zbiorami, już nie mamy. Przednówek jest już tylko kulinarny...

Czytaj więcej w naTemat.pl]]>Jarosław Dumanowski http://dumanowski.natemat.pl/222227,gesina-od-marcina-i-martyhttp://dumanowski.natemat.pl/222227,gesina-od-marcina-i-martyTue, 07 Nov 2017 13:40:25 +0100Jarosław DumanowskiWiemy już, że gęsina jest na św. Marcina, ale czy przypomnienie tej tradycji nie jest pewną manipulacją, związaną z koniecznością wypełnienia kulinarnej luki Dnia Niepodległości? Nie będziemy krytykować Marcina, ale jeszcze dodamy do niego Martę. Na razie krótki tekst, a w przyszłym roku całą książkę...

Czytaj więcej w naTemat.pl]]>Jarosław Dumanowski http://dumanowski.natemat.pl/202163,stare-paczki-dzis-jak-nowehttp://dumanowski.natemat.pl/202163,stare-paczki-dzis-jak-noweThu, 23 Feb 2017 11:51:46 +0100Jarosław DumanowskiDziś znowu o pączkach, znowu historycznie. Wszystko się zmienia, pączki też. Ich nazwy, składniki, kształt i smak. To właśnie jest historia: zmiana, inność właściwie wszystkiego, w tym także i pączków....

Czytaj więcej w naTemat.pl]]>Jarosław Dumanowski http://dumanowski.natemat.pl/196475,czas-na-topinamburhttp://dumanowski.natemat.pl/196475,czas-na-topinamburFri, 09 Dec 2016 16:20:49 +0100Jarosław DumanowskiDawna kuchnia to nie tylko inny, zapomniany smak, inna estetyka i inny styl sztuki kulinarnej, ale także inne produkty. Długo zapomniany, od niedawno na nowo przypominany topinambur ma długą, także polską historię.

Czytaj więcej w naTemat.pl]]>Jarosław Dumanowski http://dumanowski.natemat.pl/185427,przetwory-historycznie-derenhttp://dumanowski.natemat.pl/185427,przetwory-historycznie-derenSun, 17 Jul 2016 22:02:33 +0200Jarosław DumanowskiMamy wysyp owoców: po truskawkach, i czereśniach, agreście, porzeczkach i wiśniach pojawi się już wkrótce trochę zapomniany już dereń. W dawnej, tradycyjnej kuchni był to jeden z najbardziej cenionych i szeroko wykorzystywanych owoców: wyrabiano z niego nalewki, konfitury i pomysłowe przetwory, które dziś trudno już zakwalifikować do jakichś znanych nam smakołyków.

Czytaj więcej w naTemat.pl]]>Jarosław Dumanowski http://dumanowski.natemat.pl/170295,paczki-z-przeszlosci-czyli-tlusty-czwartek-historyczniehttp://dumanowski.natemat.pl/170295,paczki-z-przeszlosci-czyli-tlusty-czwartek-historycznieWed, 03 Feb 2016 10:31:47 +0100Jarosław DumanowskiTłusty czwartek to pozostałość po historii, po ciągłym przeplataniu się postu i obżarstwa, świętowania i ascezy. A jakie wtedy były pączki... I komu ta różnorodność przeszkadzała?

Czytaj więcej w naTemat.pl]]>Jarosław Dumanowski http://dumanowski.natemat.pl/167751,cos-na-rozgrzewkehttp://dumanowski.natemat.pl/167751,cos-na-rozgrzewkeSat, 09 Jan 2016 11:45:25 +0100Jarosław DumanowskiPrzyszła zima, pomyślmy więc o czymś o czymś na rozgrzewkę. Jesienna i zimowa kuchnia oferuje nam cały szereg produktów i potraw przygotowywanych właśnie z myślą o chłodnej porze roku i potrzebie – dosłownej i metaforycznej – ogrzania organizmu.

Czytaj więcej w naTemat.pl]]>Jarosław Dumanowski http://dumanowski.natemat.pl/165973,wigilijne-lamancehttp://dumanowski.natemat.pl/165973,wigilijne-lamanceSun, 20 Dec 2015 21:58:36 +0100Jarosław DumanowskiPolska wieczerza wigilijna to pamiątka po kuchni sprzed wieków. Przedstawiciele innych nacji skupiają się raczej na kulinarnych atrakcjach samych świąt Bożego Narodzenia i ich obchodzenie kojarzą raczej z gęsią, kapłonem lub indykiem niż karpiem i śledziem.

Czytaj więcej w naTemat.pl]]>Jarosław Dumanowski http://dumanowski.natemat.pl/157453,cos-na-jesien-gruszki-z-musztardahttp://dumanowski.natemat.pl/157453,cos-na-jesien-gruszki-z-musztardaFri, 09 Oct 2015 11:23:17 +0200Jarosław DumanowskiPonieważ zawitała do nas jesień, to czas na gruszki. Przyjrzyjmy się jak z tym wyzwaniem radzili sobie nasi przodkowie i jakie przyjemności z tego czerpali... Proponuję siegnąć do najstarszych polskich ksiązek kucharskich i zadumać się nad mądrością dawnych pokoleń.

Czytaj więcej w naTemat.pl]]>Jarosław Dumanowski http://dumanowski.natemat.pl/135569,post-i-kuchnia-srodziemnomorskahttp://dumanowski.natemat.pl/135569,post-i-kuchnia-srodziemnomorskaThu, 05 Mar 2015 10:50:17 +0100Jarosław DumanowskiTrwa Wielki Post. Dzisiaj, gdy wielu z nas już o żadnym poście nie pamięta, jesteśmy często pochłonięci kwestiami odpowiedniego, zdrowego żywienia. Wydaje nam się, że to wynalazek naszych czasów, tymczasem post to właśnie forma dawnej, śródziemnomorskiej diety.

Czytaj więcej w naTemat.pl]]> http://dumanowski.natemat.pl/119387,sliwki-ostatni-momenthttp://dumanowski.natemat.pl/119387,sliwki-ostatni-momentSun, 05 Oct 2014 22:20:38 +0200Jarosław DumanowskiSliwki... Słów kilka na koniec sezonu, czyli historia jest nauczycielką życia.

Czytaj więcej w naTemat.pl]]>Jarosław Dumanowski http://dumanowski.natemat.pl/110201,cos-dla-ochlodyhttp://dumanowski.natemat.pl/110201,cos-dla-ochlodyThu, 17 Jul 2014 11:36:58 +0200Jarosław DumanowskiWakacyjna pora i letnie upały skłaniają do sięgania po chłodniki, które wracają dzisiaj do łask i które próbujemy urozmaicać przez fantazyjne dodatki lub inspiracje z innych krajów. Tymczasem w dawnej kuchni polskiej takie chłodniki, czy jak często pisano, „chołodźce”, były stałym elementem letniego menu. Opierały się na koncepcie ochłody, świeżości i dostępności produktów, ale finalny produkt był bardzo zróżnicowany i nie zawsze przypominał naszą botwinkę na zimno.

Czytaj więcej w naTemat.pl]]>Jarosław Dumanowski http://dumanowski.natemat.pl/103339,klasyczny-barszcz-francuscy-mistrzowie-o-polskiej-kuchnihttp://dumanowski.natemat.pl/103339,klasyczny-barszcz-francuscy-mistrzowie-o-polskiej-kuchniThu, 22 May 2014 19:44:58 +0200Jarosław DumanowskiW jednej z najsłynniejszych francuskich książek kucharskich z XIX wieku opisano kilkadziesiąt potraw polskich. Dzięki lekturze dzieła francuskich mistrzów, którzy swą kulinarną karierę zaczynali w Polsce, możemy się dowiedzieć jak przyrządzało się barszcz, kapuśniak albo krupnik w pałacach polskiej arystokracji...

Czytaj więcej w naTemat.pl]]>Jarosław Dumanowski http://dumanowski.natemat.pl/98413,dziesiec-zdan-o-poscie-i-wielkanocyhttp://dumanowski.natemat.pl/98413,dziesiec-zdan-o-poscie-i-wielkanocySun, 13 Apr 2014 12:44:34 +0200Jarosław DumanowskiPo długim poście przychodzą krótkie święta, choć nie wiadomo dokładnie, dlaczego nie może być odwrotnie. Jak wynika z przestudiowanego przez mnie właśnie dokumentu pt. „Organizacja roku Akademickiego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu”, przerwa świąteczna jest coraz...

Czytaj więcej w naTemat.pl]]>Jarosław Dumanowski http://dumanowski.natemat.pl/93401,tlusty-czwartek-paczki-po-staropolskuhttp://dumanowski.natemat.pl/93401,tlusty-czwartek-paczki-po-staropolskuThu, 27 Feb 2014 10:20:08 +0100Jarosław DumanowskiJak Polska długa i szeroka, w tłusty czwartek smażymy, kupujemy i przede wszystkim jemy pączki. Ci którzy wzdychają za wielkim, dalekim światem pogryzają donuty, a zapatrzeni w tradycję Ślązacy jedzą z kolei swojskie „kreple”. W tłusty czwartek można też rozkoszować się chruścikami, czy jak niektórzy mówią, faworkami.

Czytaj więcej w naTemat.pl]]>Jarosław Dumanowski http://dumanowski.natemat.pl/90859,o-posciehttp://dumanowski.natemat.pl/90859,o-poscieTue, 04 Feb 2014 11:27:28 +0100Jarosław DumanowskiDzisiaj myślimy raczej o diecie niż o poście, tym bardziej, że ciągle w najlepsze trwa karnawał, a w tym roku Wielki Post zaczyna się szczególnie późno. Ale gdy Ojcowie Kościoła ustalali zasady chrześcijańskiego postu, to opierali się przede wszystkim na obowiązujących w starożytności zasadach zdrowego żywienia: dietetyce humoralnej. Problem polegał jednak na tym, że z dietetycznych dyskusji święci mężowie zrobili obowiązujące prawo, a z diety śródziemnomorskiej uniwersalny wzorzec. Na dobre rozpowszechnił się on dopiero w naszych czasach - gdy nikt już o poście nie pamięta. Ale historyczna pamięć to coś więcej, niż to co wiemy, czy wydaje nam się w, że wiemy...

Czytaj więcej w naTemat.pl]]>Jarosław Dumanowski http://dumanowski.natemat.pl/86403,ostatnia-wigilia-jana-iii-sobieskiegohttp://dumanowski.natemat.pl/86403,ostatnia-wigilia-jana-iii-sobieskiegoMon, 23 Dec 2013 20:54:31 +0100Jarosław DumanowskiMuzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie opublikowało czwarty tom serii „Monumenta Poloniae Culinaria” (Polskie Zabytki Kulinarne). Wśród wyliczeń produktów podawanych codziennie na stół króla i jego dworzan znajduje się też krótki opis wigilii z 1695 roku – ostatniej w życiu króla Jana.

Czytaj więcej w naTemat.pl]]>Jarosław Dumanowski http://dumanowski.natemat.pl/81437,gesina-sw-marcina-biskupa-tourshttp://dumanowski.natemat.pl/81437,gesina-sw-marcina-biskupa-toursSat, 09 Nov 2013 11:03:02 +0100Jarosław DumanowskiCzas na gęsinę! Z tej okazji zapraszam na wykład profesora Jeana-Pierre’a Williot z Tours na temat gęsi św. Marcina i tradycji jej spożywania: „Gęś. Od świętomarcińskiego dzielenia się do kulinarnego dziedzictwa”, który odbędzie się w Przysieku k. Torunia, w Ośrodku Doradztwa Rolniczego, dnia 10 listopada o godzinie 13.00

Czytaj więcej w naTemat.pl]]>Jarosław Dumanowski